BLG WONEN

WoonDebat 2020: ‘Er is meer mogelijk dan we op voorhand vaak denken’

Maandag 9 november vond het WoonDebat 2020 van BLG Wonen plaats. Onder leiding van Marcia Luyten ging Frank Soede, directeur BLG Wonen, in gesprek met onder meer Rijksadviseur Daan Zandbelt en stedelijk econoom Jeroen van Haaren. Zandbelt en Van Haaren hadden ieder zo hun eigen visie op de woningmarkt. Zandbelt pleit voor niet sneller, maar slimmer bouwen. ‘Investeren in slimme nieuwbouw is belangrijker dan snel en veel nieuwe woningen bouwen’ was de stelling nadat Zandbelt zijn standpunt had toegelicht. Ruim 77% van de kijkers van het WoonDebat was het hier mee eens. Daarnaast ging Zandbelt in op de versnippering in het beleid van de overheid. “De overheid heeft een beste vinger in de pap op de woningmarkt. Maar er is eigenlijk niet een samenhang in het beleid, er is niet genoeg afstemming binnen het Rijk of samen met andere overheden.” aldus Zandbelt.

Van Haaren zijn betoog haakte hier op in en ging voornamelijk over het beleid van de overheid wat zorgt voor versnippering in de woningmarkt. Hij pleit voor meer focus op de mensen zelf en denkt dat deregulering noodzakelijk is. Beleid vanuit de overheid zoals hypotheekrenteaftrek en zelfbewoningsplicht werken vaak averechts. “De huursector is te duur geworden waardoor mensen de koopsector ingeduwd worden omdat dat vaak goedkoper is qua maandlasten.” geeft Van Haaren aan. De maatregelen vanuit de overheid zijn te vaak gericht op individuele deelmarkten. Door de stapeling van het beleid, staat de hele markt nu onder druk. Van Haaren pleit dan ook voor niet meer beleid, maar ander, gericht beleid. Zoals bijvoorbeeld de pilot met de huurverklaring bij BLG Wonen. Door anders om te gaan met financieringsmogelijkheden, is er misschien wel juist meer mogelijk.

En dat deze financieringsmogelijkheden nodig zijn, zien we in de vlogs van de duurhuurders. Zes duurhuurders vertellen hun verhaal en waarom het hen niet lukt om door te groeien naar een koopwoning. Ze praten over de drempels die ze tegenkomen en de frustraties die daarbij komen kijken. Waarom mogen ze wel meer dan duizend euro in de maand betalen aan huur, maar krijgen ze geen hypotheek rond tegen lagere maandlasten? Over deze problematiek ging Frank Soede in gesprek met wethouders door het hele land. Bij het WoonDebat schoven wethouder Andries Houtakkers van gemeente Sittard/Geleen en wethouder Kees Diepeveen van gemeente Utrecht digitaal aan. Houtakkers erkent dat er te weinig woningen beschikbaar zijn voor eenverdieners, ook in zijn gemeente. Diepeveen herkent de problematiek ook en geeft aan dat ze ook juist met omliggende steden en dorpen in gesprek zijn om mensen te verleiden om daar naartoe te verhuizen. Diepeveen vertelt: “Alles hangt daarbij ook af van goede OV-locaties, want wij willen niet dat de wegen extra belast worden.”

Hierover gaat ook de column van schrijver Johan Fretz waarin hij vertelt over zijn zoektocht naar een koophuis in Amsterdam. Uiteindelijk is hij uitgekomen in Haarlem Noord, waar hij nu met veel plezier woont. “Misschien was dit een blessing in disguise. In zekere zin moeten wij de obscene woonpraktijken dus dankbaar zijn, omdat ze ons naar ons eigen geluk hebben gejaagd. Maar ook wanneer je uiteindelijk zelf niet het slachtoffer bent, moet je blijven opletten en dus zal ik me, ook nu ik geen duurhuurder ben, vanuit mijn mansion in the nature, blijven verzetten tegen de verzieking van de woningmarkt, die zovelen tot wanhoop drijft” sluit Fretz zijn column af.

Van de theorie en de praktijk gingen we door naar de uitvoering. De duurhuurders komen steeds terug als we het hebben over een toegankelijkere woningmarkt. BLG Wonen is vorig jaar gestart met de pilot met de huurverklaring. Hierbij worden in het verleden betaalde huurlasten meegenomen in het hypotheekproces. Tijdens het WoonDebat van vorig jaar, stond deze pilot centraal. Hierdoor zijn er veel aanmeldingen binnengekomen van duurhuurders. Uiteindelijk hebben 374 duurhuurders meegedaan aan de pilot.


Frank Soede vertelt over de resultaten van de pilot: “Het goede nieuws is dat 39% financierbaar is onder de huidige regels. Wat je ziet is dat mensen zelf op het internet gaan kijken en via een rekentool op een iets lagere maximale hypotheeksom uitkomen. Verder kan er in bijvoorbeeld een jaar veel veranderen, inkomen gestegen, rente gedaald of regels die iets aangepast zijn. Mensen zetten zich vaak vast dat het niet kan, dat valt in heel veel gevallen gelukkig mee.” Voor 14% van de deelnemers was een maatwerkoplossing nodig. Hiervoor was ook de huurverklaring gemaakt, maar deze lijkt in de praktijk niet goed te werken. “De groep duurhuurders is zo gemêleerd. Verschillende inkomens, verschillende achtergronden. Het zijn jongeren, het zijn ouderen. Het zijn mensen in de randstad, maar ook mensen buiten de randstad. En als je daar een huurverklaring voor maakt, probeer je daar toch een aantal regels voor op te stellen. Maar eigenlijk sluit je daarmee weer mensen uit, en dat is wat je niet wilt doen. Je wilt mens voor mens bekijken of een financiering voor deze persoon verantwoord is. Voor 25% van de deelnemers werkten de standaardregels en voor die andere 14% kun je beter kijken naar de huidige maatwerkregels. Maatwerk, dat is wat de duurhuurders nodig hebben.” vertelt Soede verder. “Meer mensen zouden de stap naar de adviseur moeten maken en het gesprek aangaan. Dan zouden meer mensen kunnen profiteren van de mogelijkheden die er eigenlijk al zijn. Er is vaak meer mogelijk dan we op voorhand denken”.

Afgelopen juli werd er door Julius Terpstra een motie ingediend over financieringsmogelijkheden voor duurhuurders. Soede ging bij hem langs om het rapport met de evaluatie van de pilot te delen. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken gaat kijken naar welke maatregelen nodig zijn. Terpstra zal zich hard blijven maken voor betere omstandigheden voor duurhuurders. BLG Wonen sluit zich hier volledig bij aan en blijft zich inzetten voor duurhuurders. Bekijk hier het complete WoonDebat terug.